Από τον κατάλογο της έκθεσης στη γκαλερί Αντήνωρ το 1985

Ένας τρόπος προσπέλασης σε μια εικαστική μαρτυρία

Για τον βαθμό και τον τρόπο ανάγνωσης και δημιουργικής υπέρβασης ορισμένων παραδοσιακών προτύπων, έχουν γραφεί κατά καιρούς πολλά. Σήμερα το ζήτημα επικεντρώνεται στο μέτρο που αυτό το λεξιλόγιο, στοιχειακά αποδομημένο κι ανασυγκροτημένο, ενδέχεται να συναρτήσει δρόμους εκφοράς προσωπικών καταθέσεων και δημιουργικής προτροπής, προκειμένου αυτοί οι δρόμοι να οδηγήσουν τον καλλιτέχνη μέσα από μια λειτουργική συνάφεια να μορφώσει τύπους διασυνδεομένων συνειρμών, επαναπροσδιορίζοντας τους νέους κώδικες σημάνσεων του καλλιτεχνικού έργου.

Το θεματολόγιο του Γ. Χατζάκη περιλαμβάνει πρόσωπα και τοπία, που φέρουν έκτυπες τις μαρτυρίες μιας περιπέτειας, μιας φθοράς κι εξαλλαγής, ενός πολύμοχθου βασάνου.

Ιδιαίτερα τα πρόσωπά του, ταυτοσημαίνονται ως αγιοποιημένες μαρτυρικές μορφές, από τον τρόπο της μορφοπλαστικής τους διαπραγμάτευσης. Ο πόνος σ’ αυτά δεν έχει απλώς προσγραφεί με τα εξπρεσιονιστικά του χαρακτηριστικά, έχει στοιχειοθετηθεί με σχέσεις αναφοράς σε κάποια παραδοσιακά βυζαντινά πρότυπα. Οι μορφές συνθετικά έκκεντρα προβεβλημένες, συνείρουν τρόπους ανάδυσης από το φόντο τους, τόσο της Κρητικής μεταβυζαντινής αγιογραφίας, όσο των Καράτσι και Καραβάτζιο. Οι χρωματικοί τόνοι του φόντου (σιέννες, όμπρες, ώχρες) με τον σπατουλαρισμένα επιπεδικό τρόπο της πινελιάς, φορτίζουν βιωματικά αυτά τα πρότυπα που τείνουν εκφραστικά να μνημειώσουν τα μαρτύριά τους οριοθετώντας τον ζωτικό τους χώρο.

Οι μορφές αναδύονται μέσα από το βάθος του πίνακα το οποίο συνεχώς τις επανατροφοδοτεί δυναμικά, προκειμένου ο καλλιτέχνης να διακριβώσει τις σχέσεις ανάμεσα στο αποκαλυπτόμενο στιγμιαίο γεγονός και στην χρονική υπέρβασή του. Έτσι ο χώρος που ενεργητικά υποβάλλει αυτή την μορφοδοτική δυνατότητα υπαλλάσσεται με τον χρόνο. Ένα χρόνο συναίρεσης παραδοσιακών μορφωμάτων που υποσυνείδητα διαλανθάνει, αλλά πάντα υποφώσκει τροφοδοτώντας με συνειρμούς πιστομένων πράξεων και μαρτυρημένων καταθέσεων αυτές τις μεγαλόπρεπα τραγικές φιγούρες, που υποβάλλουν τον θεατή.

Έτσι ο αφαιρετικά εξπρεσιονιστικός τρόπος που επιλέγει ο Χατζάκης προκειμένου να συνοψίσει τις περιφερικές φορτίσεις και να φυγοκεντρίσει το πάθος και την ένταση των μορφών με αμεσότητα κι ενάργεια, είναι ένας τρόπος με τον οποίο εκφράζει τα ελεγχόμενα συναισθήματά του μέσα από τα οποία οργανώνει την προβληματική του στοχασμού του.

Το διώνυμο μορφής-δομής αντιστοιχεί στην πλαστικότητα των χρωματικών αντιστίξεων και των συμμετριών των επιπέδων της σύνθεσης. Η τελευταία ακολουθεί αφηγηματικά την διαγώνια ή κατακόρυφη διάρθρωση διαπλέκοντας τα επίπεδα βάθους και επιφανείας.

Οι μάρτυρες-θύματα που δρασκελίζουν την ιστορία και τον μύθο, θυμίζοντας τρώσεις ψυχών και σωμάτων, προφητικά προκαλούν ερωτήματα γύρω από την πανανθρώπινη μοίρα της απώλειας, η οποία συνειδητά στελεχώνει τις παραμέτρους ενός ευρύτερου κέρδους της επίγνωσης της μνημικής λειτουργίας.

Στα τοπία του Γ. Χατζάκη συναντά κανείς παρεμφερείς διαπραγματεύσεις σχετικά με τον χώρο του. Μέσα από μια καθολικότερα σκοτεινή επιφάνεια, στην οποία υποπτεύεται ο θεατής αναμοχλεύσεις και ζυμώσεις της μορφοχρωματικής ύλης, ο χώρος διαστέλλεται με εκρηκτική λαμπρότητα προκειμένου να εκφράσει φασματικά μια «εν γενέσει» λειτουργία. Πρόκειται για την λειτουργία της αποδόμησης κι ανασυγκρότησης της χρωματικής μάζας, η οποία διαμορφώνει τις προϋποθέσεις της δημιουργικής αποκάλυψης και προβολικής λειτουργίας της συμπεριφοράς της φόρμας. Μιας φόρμας που την υποψιάζεται να γεννιέται διαλυόμενη και μεταστοιχειωμένη, με ανοιχτές τις διασυνδέσεις για τις νέες μορφοτροπικές φορτίσεις των συνειρμών.
Αθηνά Σχινά